Następstwem braku oficjalnych

„Następstwem braku oficjalnych spisów coutumeów była przede wszystkim niepewność prawa, zwłaszcza jeśli w pewnym konkretnym przypadku norma prawa zwyczajowego nie była sędziemu znana. Początkowo spór między stronami co do istnienia czy nieistnienia zwyczaju dotyczącego pewnej kwestii rozstrzygano w drodze pojedynku sądowego między stronami. Od drugiej połowy XIII w. ustalenie kwestii istnienia oraz brzmienia normy prawa zwyczajowego następowało w drodze tzw. enąuete par turbes. Mianowicie grupa (turba) złożona co najmniej z dziesięciu (od połowy XV w. dwudziestu) osób musiała jednomyślnie ustalić, czy dana norma prawa zwyczajowego istnieje.
Dopiero w połowie XV w. (na podstawie postanowienia ordonansu wydanego w MontillesTours w 1454 r.) rozpoczęły się prace nad oficjalną kodyfikacją praw zwyczajowych. Projekt kodyfikacji mieli ułożyć balliwowie wspólnie z komisją złożoną z praktyków oraz notablów ze wszystkich trzech stanów. Po zbadaniu go przez Parlament miał być ogłoszony przez króla jako obowiązujące prawo. Jednakże procedura badania projektów przez Parlament utrudniała szybkie posuwanie się naprzód prac kodyfikacyjnych. Do końca XV w. ogłoszone zostało prawo zwyczajowe tylko czterech ziem (nie licząc Burgundii, która w czasie gdy ukazała się taka kodyfikacja prawa zwyczajowego, nie należała jeszcze do korony).“(15)