Wymiana cytowanych powyżej

„Wymiana cytowanych powyżej listów pozostała dla opinii publicznej tajemnicą, a marszałek litewski konsekwentnie utrzymywał, iż nadal współdziała ściśle z królem, obstając przy swoim dawnym punkcie widzenia na zasadnicze kwestie polityczne236. Niemniej rozeszły się po kraju pogłoski o jakichś poważnych nieporozumieniach między Stanisławem Augustem a Ignacym Potockim, które docierając na prowincję, wzbudziły znaczny niepokój wśród zwolenników patriotycznej polityki sejmu23.
W kilka dni po tym niefortunnym wystąpieniu Potockiego załamał się z kolei marszałek Stanisław Małachowski. Po odczytaniu na posiedzeniu Rady Wojennej w dniu 3 lipca raportu ks. Józefa, w którym skarżył się on na brak wyraźnych rozkazów co do postępowania z dworem petersburskim, Małachowski wystosował list do gen. Augustyna Gorzeńskiego, użalając się „nad upadkiem siły krajowej, która obronę kraju z sławą narodu sprawiać miała". Uznając swój brak kwalifikacji do decydowania o sprawach militarnych, marszałek prosił, aby go „uwolnić od znajdowania się na konferencjach wojskowych, gdzie nic nie znacząc, samemu sobie nielitościwe zadawać muszę razy"238. Trudno zaprzeczyć, iż Małachowski miał powody do podlegania takiej prostracji ducha; poza tym jego usunięcie się od uczestnictwa w Radzie Wojennej miało charakter demonstracji politycznej przeciwko polityce obronnej króla, co prawda demonstracji przesadnie zawoalowanej. Wszelako takimi metodami niczego osiągnąć nie było można, a interes Rzeczypospolitej nakazywał w tym momencie czujne trwanie u boku Stanisława Augusta i odgradzanie go od niekorzystnych wpływów postronnych, które całą politykę królewską spychały na manowce i uniemożliwiały poparcie wysłanych do Petersburga propozycji pokojowych silniejszymi argumentami natury militarnej. W kilkanaście dni później Małachowski do uczestnictwa w Radzie Wojennej powrócił, ale niewiele mógł już przez to zdziałać.“(10)